Гродненский историк написал открытое письмо губернатору по поводу Старого замка. Вот о чем он просит

Общество
0
0
Поделись с друзьями

Гродненский историк Андрей Чернякевич обратился к председателю Гродненского облисполкома с открытым письмом, в котором он просит отложить согласование и принятие второй очереди реконструкции Старого замка в Гродно и обсудить дальнейшие работы на объекте с участием ученых и общественности, пишет tut.by.

Фото: grodnonews.by
Фото: grodnonews.by

Кандидат исторических наук, магистрант культурологии и докторант университета Адама Мицкевича в Познани Андрей Чернякевич обратился к председателю Гродненского облисполкома с открытым письмом. Историк обращает внимание на то, что сейчас принимаются решения о второй очереди реконструкции Старого замка. Историк считает, что запланированные работы могут уничтожить уникальный для Беларуси исторический памятник.

 Распрацаваны яшчэ ў пачатку 1990-х гадах праект адбудовы каралеўскага замка з’яўляецца састарэлым, навукова неабгрунтаваным, распрацаваным без уліку ўжо назапашанага досведу. На жаль, мы не ведаем, як дакладна выглядаў замак у часы Стэфана Баторыя, калі ён толькі паўстаў. Мы не можам пераканаўча сцвярджаць, хто з архітэктараў яго будаваў, пра што было ўжо шмат сказана ды напісана спецыялістамі яшчэ напярэдадні першай чаргі рэканструкцыі. Таму тое, што атрымалася ў выніку работ на першай чарзе рэканструкцыі, нельга назваць інакш, як казачным замкам, створаным фантазіяй сучасных дойлідаў. Тым не менш, сапраўдныя каралеўскія муры, прынамсі збольшага, гэты этап рэканструкцыі перажылі, — пишет историк.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY
Андрей Чернякевич во время «Фэста экскурсаводаў» в Гродно в 2018 году. Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Он обращает внимание на то, что на данный момент ситуация коренным образом изменилась.

— Той палац, які мы сёння бачым, — гэта спалучэнне розных эпох, архітэктурных стыляў, рознай унутранай планіроўкі, якія разам ствараюць жывы арганізм, тады як памылковая канцэпцыя, што патрабуе пабудаваць менавіта «палац Баторыя» і ніякі іншы, пагражае знішчэнню гэтага каштоўнага помніка. Нам прапануюць пабудаваць узамен старажытнай камяніцы, дзе кожнае скляпенне захоўвае памяць пра мінулыя стагоддзі, дарагі муляж, пазбаўлены ўсялякага духа гісторыі; замяніць аўтэнтычны, сапраўдны скарб прыкрай падробкай! Гэта як замена залатога самародка на шкляныя пацеркі.
Аднак адна справа, калі гістарычная бутафорыя паўстае на пустым месцы, і зусім іншая, калі дзеля яе будуць разбіраць — забіваць гісторыю. «Не зрабі горш» — вось пра што мы павінны памятаць сёння, працягваючы рэканструкцыю, пакуль яшчэ магчыма паспець пераглядзець сумнеўныя архітэктурныя рашэнні ды выправіць відавочныя памылкі, — уверен историк.

Он пишет также о том, что после окончания второй очереди строительства, теоретически, будет принята и третья очередь.

— Паводле папярэдніх планаў, для пабудовы замка «як у Баторыя», прыйдзецца… дасыпаць частку Замкавай гары, і гэта замест таго, каб ужо сёння ўзяць пад ахову тыя гістарычныя муры, якія разбураюцца ўпрост на нашых вачах. Заклікаю неадкладна пераглядзець як сам праект другой чаргі, так і ўсю канцэпцыю рэканструкцыі Старога замка. Па нашаму меркаванню, трэба адыйсці ад ідэі аднаўлення Старога замка на «эпоху Стэфана Баторыя», бо ў выніку яе рэалізацыі мы рызыкуем атрымаць суцэльны муляж. Я прапаную паказаць усю унікальнасць Замкавай гары, дзе жыццё не перарывалася вось ужо амаль тысячу гадоў. Гэта значыць — аднавіць будынак замка, максімальна захоўваючы ўсе напластаванні і архітэктурныя элементы XVII-XVIII стагоддзяў, а што датычыць трэцяй чаргі, то наогул варта максімальна засяродзіцца не на будаўніцве, а на кансервацыі аб’ектаў XII-XVII стагоддзяў: Ніжняй і Верхняй цэркваў, Княжацкага церама і іншых пабудоў, стварэнні своеасаблівага падземнага Гродна, якому не будзе роўных не толькі ў Беларусі, але і ва ўсім рэгіёне. Мы маем шанец збудаваць не прывідны замак, але атрымаць унікальны археалагічна-архітэктурны ансамбль аб’ектаў XII-XVII стагоддзяў (трэцяя чарга), рэканструкцыі эпохі XVI стагоддзя і замка XVI- XIX стагоддзяў (другая чарга). Заклікаю абмеркаваць гэтае пытанне як мага шырэй з удзелам навукоўцаў і грамадскасці.

Андрей Чернякевич — гродненский историк, кандидат исторических наук, магистрант культурологии и докторант университета Адама Мицкевича в Познани. Работал преподавателем в Гродненском университете, откуда в сентябре 2012 года был уволен с формулировкой «за нарушение трудовой дисциплины». В апреле 2013 года начал сбор подписей против увольнения из университета некоторых преподавателей. Область научных интересов: белорусское национальное движение, польско-советская война, история Гродно. Имеет большой опыт работы в сфере охраны историко-культурного наследия Гродно. Редактор и один из авторов энциклопедического справочника «Біяграфіі гарадзенскіх вуліц: Ад Фартоў да Каложы», также автор учебника «Гродназнаўства» и биографического словаря «Постаці беларускага нацыянальнага руху ў Гродна», а также книги «Памяць пра Гродна».

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY
Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Напомним, восстанавливают Старый замок в Гродно по проекту архитектора Владимира Бачкова. Предполагается, что оборонительное сооружение должно в итоге получиться таким, каким оно было во времена жизни Стефана Батория. Однако реконструкция замка в Гродно с самого начала вызывала много споров в научных кругах — ее даже называли «открытой фальсификацией памятника».

Реконструкцией заинтересовались в свое время в польском сейме. Заместитель председателя Комиссии по иностранным делам сейма Республики Польша Роберт Тышкевич направил письмо министру культуры и национального наследия страны Петру Глинскому. Посол был обеспокоен судьбой Старого замка в Гродно и теми работами, которые велись на историческом объекте.
TUT.BY

Следите за нами в Telegram , Viber и Яндекс Дзен
Знаете новость? Пишите в наш Telegram-бот. @new_grodno_bot

1 комментариев “Гродненский историк написал открытое письмо губернатору по поводу Старого замка. Вот о чем он просит”

Добавить комментарий

Close